Wachtebeke - Masterplan

Het centrum van Wachtebeke wordt gekenmerkt door sterk uitgebouwde centrumfuncties en voorzieningen in de kern. Bovendien kan de gemeente zich op macroschaal beroemen op een uitzonderlijk aanbod aan groengebieden. Beide eigenschappen vormen potentieel een grote troef voor de gemeente. De complementariteit ervan wordt echter tot vandaag niet  onderkend of uitgespeeld. Op het tussenniveau van het centrumgebied ontbreken verschillende schakels. De verbinding tussen de hoofdstructuren en het centrum is hierdoor troebel. Dit impliceert tegelijk dat ook de connectie tussen de omliggende wijken en de kern en/of de omgeving ontbreekt. Het ontwerp gaat op zoek naar de ontbrekende tussenschakel(s). Hierbij wordt de rol van bestaande structuren geëxpliciteerd.
De Moervaart - Langelede vormt een sterke landschappelijke structuur ten zuiden en westen van centrum Wachtebeke. Het watersysteem wordt gezien als een belangrijke drager voor langzaam verkeer. Er wordt voorgesteld om nieuwe alternatieve verbindingen uit te bouwen, geënt op het bestaande watersysteem.
Ten noordoosten van de kern passeert het spoor rakelings het centrum. De spoorlijn wordt vandaag enkel nog gebruikt voor een beperkte vorm van goederentransport. Vanuit  landschappelijk en functioneel oogpunt vormt ze echter een (potentieel) erg interessante route richting Heidebos en Kloosterbos. De link met de woonwijken en het centrum ontbreekt op vandaag. Daarom wordt voorgesteld om enkele assen uit te bouwen met aandacht voor de zachte weggebruiker. Ook verschillende groene (binnen)gebieden vlak rond de centrumstraten zijn erg interessant als potentiële doorsteek voor voetgangers en fietsers.
Al deze structuren verknopen in de kern van Wachtebeke. Een coherente aanleg van het openbaar domein van de centrumfiguur maakt de publieke functies optimaal toegankelijk. Zo komt men tot volgende krachtlijnen voor het ontwerp:

• een aaneengesloten centrumgebied waar de verblijfsfunctie primeert
• de impact van de gewestweg blijft minimaal door de zuidelijke ligging
• het Dokter Jules Persynplein krijgt een landschappelijke invulling, waarin parking, speelruimte en parkjes worden samengebracht
• de noordelijke rand van het Dokter Jules Persynplein wordt afgewerkt met nieuwe woningen
• Dorp wordt van gevel tot gevel ingericht als centrumplein, met plaats voor zitbanken, terrassen, parking, ceremonies,…
• het voorplein van de kerk wordt deel van het geheel
• de kerk krijgt een specifieke groene omkadering, waar ontmoeting wordt gestimuleerd

Wachtebeke is gelegen in Oost-Vlaanderen en grenst in het noorden aan Nederland, met name aan Zeeuws-Vlaanderen. De gemeente heeft een oppervlakte van 34,81 km². Binnen deze gemeentegrenzen zijn het grensgehucht Overslag en Wachtebeke-centrum de enige kernen. Het is de ambitie van het gemeentebestuur om het centrum tot een sterke kern uit te bouwen. De open ruimte van de gemeente is hoofdzakelijk in gebruik als landbouwgrond. Tevens zijn belangrijke delen ingenomen door bos- , groen- , en natuurgebieden. Een ander groot deel in het zuiden van het grondgebied in Wachtebeke wordt  ingenomen door het Provinciaal Domein Puyenbroeck onder beheer van het Provinciebestuur Oost-Vlaanderen.

De hele regio ten westen van Wachtebeke wordt gekenmerkt door de sterke industrialisering o.a. langsheen het kanaal Gent-Terneuzen. Door deze nabijheid evolueerde Wachtebeke de laatste jaren naar een residentieel woongebied. Wachtebeke zelf ligt op de overgang tussen industriegebied en de noordelijk gelegen open ruimte van Oost-Vlaanderen.

Het gemeentebestuur van Wachtebeke wil actief inspelen op de evoluties die zich op het stedenbouwkundig vlak in de gemeentelijke kern aanbieden. Een aantal gerealiseerd, in uitvoering zijnde of geplande projecten (uitbreiding gemeentehuis, nieuwe appartementsgebouwen waarvan sommige met belangrijke uitbreiding van het detailhandelsapparaat in het centrum, …) zullen door hun schaal en karakter sterk beeldbepalend zijn voor de dorpskern en opportuniteiten creëren die aan het functioneren en beleven van de openbare ruimte een nieuwe impuls zullen geven.

Om deze stedenbouwkundige transformatie van het centrum kwalitatief te realiseren wil de gemeente vertrekken vanuit een stedenbouwkundig onderzoek voor het centrum. Dit moet de intrinsieke ruimtelijke potenties van de kern in kaart brengen om ze de inrichting van de openbare ruimte optimaal daarop af te stellen.

De stad wil een globaal masterplan voor de (her)inrichting van de openbare ruimte dat in verschillende fases kan worden gerealiseerd. Tenslotte vormt het ontwerp voor de kwalitatieve herinrichting van het openbare domein een essentieel onderdeel van het masterplan. Dit ontwerp moet een idee geven over de belangrijkste inrichtingsprincipes en de pleinvorming, maar ook over de gebruikte materialen, straatmeubilair, verlichting, enz.