Lennik - Vrijetijdssite Vetkot

Het lokaal bestuur van Lennik zoekt een ontwerpteam voor de herontwikkeling van het historische Vetkot tot een eigentijdse vrijetijdssite. Op deze locatie worden de bibliotheek, de academie en polyvalente ruimtes samengebracht als een ‘derde plek’ waar ontmoeting en creativiteit centraal staan. Ook de buitenruimte maakt integraal deel uit van deze culturele hotspot. Voor dit project is een globaal investeringsbudget van € 4.250.000 excl. btw en erelonen voorzien.  

Lennik is een landelijke gemeente in het Pajottenland met ruim 9.500 inwoners. De gemeente wil een warme, toegankelijke en toekomstgerichte leefomgeving creëren waar dienstverlening, ontmoeting en participatie centraal staan. De Vetkotsite is een van de meest strategisch gelegen ontwikkelingslocaties binnen Lennik. Ze ligt op een boogscheut van de Markt van Lennik, aan het Andreas Masiusplein, en aan het begin van een voet- en fietsverbinding die de connectie maakt van Sint-Kwintens-Lennik met Sint-Martens-Lennik. Deze trage verbinding wordt dagelijks door heel wat schoolgaande jeugd gebruikt.  

De site kent een rijke geschiedenis als voormalige stelplaats van de buurtspoorwegen langs de vroegere tramlijn L, die Brussel met het Pajottenland verbond. Later deden de herkenbare stelplaatsgebouwen dienst als vetsmelterij en als uitvalsbasis voor de gemeentelijke technische dienst. Sinds deze is verhuisd, werkt men aan een nieuwe toekomst voor de site. 

In zijn streven naar een duurzaam, efficiënt en toekomstgericht patrimoniumbeheer liet het lokaal bestuur in 2025 een strategisch herontwikkelingsplan opmaken. De huidige gebouwen waarin de bibliotheek en de academie voor muziek, woord en dans zijn ondergebracht, beantwoorden niet langer aan de hedendaagse verwachtingen op vlak van gebruikskwaliteit, toegankelijkheid, duurzaamheid en flexibiliteit. Tegelijk groeit de behoefte aan laagdrempelige ontmoetingsplaatsen voor verenigingen, jongeren en inwoners. De Vetkotsite wordt in de vastgoedstrategie aangeduid als de belangrijkste schakel in de ambitie om het patrimonium in te zetten als strategische hefboom voor de versterking van de dorpskernen. Het lokaal bestuur beschouwt de herontwikkeling van de Vetkotsite dan ook als een sleutelproject, niet alleen om de nood aan moderne en eigentijdse infrastructuur voor de bibliotheek en academie te lenigen, maar ook omwille van de kans tot kwalitatieve en groene ontwikkeling van het dorpscentrum van Sint-Kwintens-Lennik. 

Het bestuur wil de Vetkotsite ontwikkelen tot een eigentijdse culturele en maatschappelijke hotspot waar ontmoeting, kennisdeling en creativiteit samenkomen. De ambitie gaat verder dan het huisvesten van functies alleen. De site moet uitgroeien tot een herkenbare ‘derde plek’: een open en uitnodigende omgeving waar inwoners elkaar spontaan ontmoeten, leren, creëren en ontspannen.  

In de bibliotheek moeten naast boeken ook studeer- en leesplekken, digitale toepassingen en activiteiten een belangrijke plaats krijgen. Voor de muziekacademie wordt gezocht naar een inspirerende leeromgeving die aansluit bij haar visie op kunstonderwijs en artistieke ontwikkeling. Daarnaast moet het project ruimte bieden aan het rijke verenigingsleven van Lennik. Multifunctionele binnen- en buitenruimtes moeten een breed gebruik mogelijk maken, zoals lezingen, tentoonstellingen en concerten, kleinschalige voorstellingen, workshops, jeugdactiviteiten en buurtinitiatieven.  

De Vetkotsite staat in directe relatie tot het Andreas Masiusplein. Het ontwerp moet daarom een sterke ruimtelijke samenhang creëren tussen gebouw, buitenruimte en plein, met bijzondere aandacht voor verblijfskwaliteit, vergroening, schaduw en toegankelijkheid. De trage verbinding naar de Markt via Borrekeitse biedt daarbij een belangrijke opportuniteit om de doorwaadbaarheid van en de mobiliteitsafwikkeling op de site te verbeteren. Tegelijk kan de herontwikkeling ook bijdragen aan de klimaatadaptatie. Door in te zetten op ontharding en waterbuffering kan de site een rol spelen in het beperken van afstroming en wateroverlast in de omgeving.  

De opdracht omvat het ontwerpen van de herontwikkeling van de Vetkotsite tot vrijetijdssite met een programma van ongeveer 1.500m2. De bestaande loodsen kennen een footprint van ongeveer 1.400 m². Het bestuur wenst de ruimtelijke kwaliteiten en de historische identiteit van de site maximaal als uitgangspunt te nemen, zonder daarbij vooraf een scenario op te leggen. Van het ontwerpteam wordt verwacht dat het zorgvuldig onderzoekt hoe het erfgoed en de ruimtelijke kwaliteiten van de site maximaal kunnen worden ingezet. Het bestuur staat open voor een doordachte combinatie van behoud, transformatie en nieuwbouw. De ontwerpers worden uitgedaagd om een sterke architecturale visie te ontwikkelen die gebouwen en buitenruimte samenbrengt in een herkenbaar en uitnodigend geheel. De omgevingsaanleg vormt daarbij een volwaardig onderdeel van de ontwerpopgave en draagt mee bij aan de identiteit, de gebruikskwaliteit en de verankering van de site in haar omgeving. Het vooropgestelde bouwbudget bedraagt € 3.750.000 excl. btw en erelonen en € 500.000 voor de omgevingsaanleg.