Kortrijk - Sociaal wooncomplex en kantoren SW+ Zypteland

Woonmaatschappij SW+ wil in samenspraak met Stad Kortrijk een kwalitatief sociaal woonproject realiseren door de herontwikkeling van de site Zypteland. Het project levert een toekomstbestendige woon- en werkomgeving op die zorgvuldig wordt geïntegreerd in haar stedelijke context. In totaal worden circa 44 sociale woningen, parkeervoorzieningen, een collectief groen binnengebied en nieuwe kantoren voor SW+ gerealiseerd. De opdrachtgever raamt het totaalbudget op €17.500.000 excl. btw en erelonen.

Woonmaatschappij SW+ beheert meer dan 4.500 sociale huurwoningen in Kortrijk en Wevelgem en zet zich in voor de realisatie van kwalitatieve, betaalbare en duurzame woningen, ingebed in toekomstgerichte woonomgevingen die sociale samenhang versterken. Met deze ontwikkeling wil SW+ niet alleen inspelen op de actuele woonbehoeften, maar ook bijdragen aan een inclusieve, klimaatbestendige en sociaal verbonden stad.

De projectsite Zypteland bevindt zich aan de zuidelijke rand van de Kortrijkse binnenstad, tussen de Vlamingenstraat, de Sint-Janslaan en de Spoorweglaan. De site kent een rijke geschiedenis. Oorspronkelijk maakte zij deel uit van het 19de-eeuwse beluik Zypteland, een arbeiderswijk langs de voormalige stadsgracht de Zypte. Op het einde van de 19de eeuw werd het beluik vervangen door de Beroeps- en Nijverheidsschool Sint-Jozef, later het Provinciaal Technisch Instituut. In de jaren 1990 werden de gebouwen herbestemd tot een sociaal woonproject met 21 appartementen. Door de beperkte woonkwaliteit en structurele tekortkomingen werd het complex in 2018 buiten gebruik gesteld. Sindsdien is de site verlaten.

Vandaag vormt Zypteland een uitzonderlijke locatie waar erfgoed, wonen en stadsvernieuwing samenkomen. Dankzij haar strategische ligging, op wandelafstand van het station en het stadscentrum, biedt de site een unieke kans om een hedendaagse woonomgeving te realiseren die haar historische gelaagdheid respecteert en tegelijk een volwaardige plaats inneemt binnen het stedelijke weefsel.

Ter voorbereiding van deze opdracht werd door Platform Architectuur en Gharp een ontwikkelingsvisie uitgewerkt. In overleg met SW+, de stad Kortrijk en diverse stakeholders werden de ruimtelijke en programmatorische mogelijkheden van de site onderzocht, scenario’s afgewogen en een toekomstgericht programma van eisen geformuleerd. Bijzondere aandacht ging daarbij naar de ruimtelijke integratie van de site, de doorwaadbaarheid, de kwaliteit van de publieke en collectieve buitenruimte, de erfgoedwaarde van de aanwezige bebouwing en de haalbaarheid van de verschillende ontwikkelingsmogelijkheden. Deze studie vormt het vertrekpunt voor voorliggende opdracht.

In een eerste fase wenst SW+ een sociaal wooncomplex te realiseren met circa 36 sociale huurwoningen, een ondergrondse parkeervoorziening, bezoekersparkeren, ruime fietsinfrastructuur en nieuwe kantoren voor de woonmaatschappij, ingericht voor een zestigtal medewerkers. Het project moet uitgroeien tot een kwalitatieve en herkenbare woonomgeving waarin wonen, werken en ontmoeten op een vanzelfsprekende manier worden gecombineerd.

Centraal in de opgave staat de aanleg van een kwalitatief groen binnengebied dat als collectieve ontmoetingsruimte fungeert en de verschillende gebouwen met elkaar verbindt. Het binnenplein moet een zorgvuldige overgang vormen tussen publieke, collectieve en private ruimte en bijdragen aan een levendige, sociaal veilige en klimaatbestendige woonomgeving. Daarbij wordt gestreefd naar maximale ontharding, biodiversiteit, waterrobuustheid en gebruikskwaliteit.

In een tweede fase maakt ook de reconversie van het aanpalende hoekgebouw aan de Sint-Janslaan en de Spoorweglaan deel uit van de opdracht. Daarbij wordt gezocht naar een doordachte transformatie van het bestaande gebouw tot circa acht sociale appartementen, zodat ook dit deel van de site voorbereid wordt op de woon- en duurzaamheidsuitdagingen van de toekomst.

SW+ zoekt voor deze opdracht een multidisciplinair ontwerpteam dat architectuur, stedenbouw, landschap, erfgoed en technische expertise op geïntegreerde wijze samenbrengt. Verwacht wordt dat het project een kwalitatieve relatie aangaat met zijn omgeving, een meerwaarde creëert voor de buurt en een stadsvernieuwend effect genereert. Budgetvriendelijke architectuur, duurzaam en circulair bouwen, flexibiliteit in gebruik en een doordachte omgang met materialen vormen daarbij belangrijke uitgangspunten. Het ontwerpteam wordt uitgedaagd om creatieve, haalbare en kostenbewuste oplossingen te ontwikkelen die de historische betekenis van Zypteland vertalen in een eigentijdse woonomgeving voor bewoners, medewerkers en de buurt.