Gent - Huisvesting Politie

De Politiezone Gent wil haar diensten en huisvesting voor 1.100 medewerkers centraliseren op de site van het Algemeen Politiecentrum Gent (APG). Er wordt een multifunctioneel team aangesteld voor de geïntegreerde opgave voor de nieuwbouw, de renovatie, de restauratie van beschermd erfgoed en de omgevingsaanleg op deze site. De politiezone Gent voorziet een vaste deel met een budget van €80.500.000 euro excl. btw en erelonen en twee voorwaardelijke delen met een gezamenlijk indicatief budget van €4.000.000 euro excl. btw en erelonen. 

De site van het Algemeen Politiecentrum Gent (APG) vormt vandaag het operationele hart van de Politiezone Gent. De site langs de R40 omvat zeven gebouwen, waaronder het beschermde Klooster van Deynze, en bevindt zich gedeeltelijk binnen een beschermd stadsgezicht. Op deze locatie zullen de centrale politiediensten worden samengebracht. De site moet daarbij ruimte bieden aan ongeveer 1.100 medewerkers ̶  waarvan een belangrijk deel in een permanent operationeel regime werkt (24/7), de beveiligde arrestanteninfrastructuur, logistieke functies en de bijhorende vloot dienstvoertuigen. De publieksgerichte functies vragen een duidelijke aanwezigheid, een zorgvuldige organisatie van onthaal en bezoekersstromen.

De bestaande gebouwen en infrastructuur beantwoorden niet langer aan de behoeften van de organisatie. De opgave biedt de kans om een versnipperde en verouderde site te transformeren tot een samenhangende, toekomstbestendige politiesite die de samenwerking tussen diensten versterkt, de operationele werking ondersteunt en duurzaam ruimtegebruik stimuleert. De ambitie is een hedendaagse politie-infrastructuur te realiseren die operationele efficiëntie, veiligheid, duurzaamheid, erfgoedzorg en welzijn op een overtuigende manier in zich verenigt.

Het ontwerp moet een evenwicht vinden tussen openheid en toegankelijkheid enerzijds en de hoge eisen inzake veiligheid, controle en operationele werking anderzijds. Bovendien moet een kwalitatieve en gezonde werkomgeving gecreëerd worden met aandacht voor comfort, toegankelijkheid, daglicht, ontmoeting en werkbeleving. Bezoekers, slachtoffers en leveranciers moeten op een toegankelijke en respectvolle manier worden ontvangen. Het programma omvat een minimale netto ruimtebehoefte van ongeveer 16.300 m².

Van het ontwerpteam wordt verwacht dat het een samenhangend ruimtelijk kader ontwikkelt en realiseert waarin de verschillende functionele, operationele en ruimtelijke ambities worden geïntegreerd: 

• De bezoekersstromen, logistieke stromen, operationele voertuigbewegingen en woon-werkverplaatsingen moeten helder worden georganiseerd en waar nodig van elkaar worden gescheiden om de werking van de site te optimaliseren.
• De arrestantenzone dient prioritair gerealiseerd te worden.
• Er komt een ondergrondse parking voor dienstvoertuigen, terwijl het parkeren van medewerkers buiten de site wordt georganiseerd (buiten deze opdracht). 
• De bezoekersontsluiting krijgt een nieuwe plek aan een representatief voorplein dat een duidelijke relatie aangaat met het beschermde stadsgezicht. 
• Er komt meer ruimte voor groen en water door de gedeeltelijke sloop van bestaande gebouwen en ontharding. Groene randen worden behouden als buffer naar de omgeving.
• De bestaande nooduitgang ter hoogte van het CVO aan de Rozemarijnstraat blijft behouden.
• Om veiligheidsredenen is gedeeld gebruik uitgesloten en is de site niet publiek toegankelijk of doorwaadbaar.

De herontwikkeling biedt tegelijk kansen om de ruimtelijke kwaliteit van de site aanzienlijk te versterken. De ambitie is een klimaatrobuuste en biodiverse omgeving te realiseren waarin erfgoed, architectuur en buitenruimte elkaar versterken. Ook de inrichting van het nieuwe voorplein en de aansluitende zones van het openbaar domein langs de R40 maakt deel uit van deze opdracht.

Een bijzondere complexiteit van de opdracht schuilt in de fasering van de realisatie. Tijdens de uitvoering moet een deel van de politie permanent operationeel blijven op de site (24/7), terwijl andere diensten tijdelijk extern worden gehuisvest. Het ontwerpteam staat in voor de uitwerking van een veilige, robuuste en haalbare fasering, inclusief alle noodzakelijke tijdelijke bouwkundige en technische maatregelen die nodig zijn om de continuïteit van de werking te garanderen en verhuisbewegingen mogelijk te maken met zo weinig mogelijk hinder. Elke fase moet veilig en operationeel kunnen worden doorlopen. De realisatie van de arrestantenzone maakt in elk geval deel uit van een eerste uitvoeringsfase.

Duurzaamheid, toekomstbestendigheid en beheersbaarheid vormen essentiële ambities van het project. De gebouwen worden toegankelijk, fossielvrij, robuust en flexibel ontworpen zodat zij kunnen inspelen op veranderingen in technologie, veiligheidsvereisten en werkorganisatie. Vanuit een expliciete Design to Maintain-benadering wordt reeds vanaf de ontwerpfase ingezet op onderhoudsvriendelijke en duurzame oplossingen die bijdragen aan een lange levensduur en een beheersbare exploitatiekost. Bijzondere aandacht voor kostenbewust ontwerp en kostenefficiëntie is vereist. 

De Politiezone Gent is eigenaar van de site APG en financiert het project. Sogent treedt op als gedelegeerd bouwheer.

De ‘Haalbaarheidsstudie en het ontwikkelingsplan voor de huisvesting en centralisatie van Politiezone Gent’ door TM FVWW architecten – Palmbout Urban Landscapes vormen een belangrijk referentiekader voor het verdere ontwerp. Van de nieuwe ontwerpers wordt verwacht dat zij de vastgelegde uitgangspunten en randvoorwaarden respecteren. Eventuele afwijkingen dienen zorgvuldig te worden gemotiveerd vanuit de integrale projectdoelstellingen. De politie streeft naar een start van de werken in 2030 en de afronding van het vernieuwingsproject in 2036.

De opdracht omvat de volledige studie- en ontwerpopdracht voor nieuwbouw, restauratie, renovatie, omgevingsaanleg en de aansluitende delen van het openbaar domein. Daarnaast omvat zij twee voorwaardelijke delen: de studie van politie-specifieke operationele, beveiligings- en communicatietechnologieën en de coördinatie en integratie van inrichtingselementen en los meubilair. Gezien het strategische belang van de site wordt gedurende het volledige traject strikt vertrouwelijk gewerkt.