Genk - Masterplan Sledderlo

In Groot Sledderlo zijn alle elementen aanwezig voor het maken van een specifieke woonomgeving met een sterke landschappelijke identiteit. Het enorme areaal aan dennenbomen, de reeks grote grintplassen, en de ligging aan een vallei van het Kempens plateau geven opportuniteiten, ongewoon in het verkaveld Vlaanderen. Op dit moment ontbreekt echter elke samenhang. Het dennenbos, alom tegenwoordig, scheidt de verschillende gebieden meer dan dat het ze verbindt. Het isolement van de deelgebieden kan enkel opgelost worden door een grotere verwevenheid, met een rijke variatie aan landschapsstructuren en woonomgevingen.
Het masterplan ontwerpt in de eerste plaats deze landschapselementen, vertrekkende van de aanwezige elementen zodat een leesbare structuur ontstaat waarin elk element zijn plaats vindt. In de tweede plaats worden de toekomstige ontwikkelingen hier op een strategische plek in opgenomen. Deze verwevenheid tussen stad en landschap wordt de nieuwe identiteit van Groot Sledderlo. 
Het bestaande wegennet van Groot Sledderlo is een aaneenschakeling van onvoltooide fragmenten en wordt gekenmerkt door doodlopende straten en op zich besloten verkavelingen. Vooral Nieuw Sledderlo heeft hieronder te lijden. Er is geen enkele doorlopende straat. De wijk ligt aan het eindpunt van twee doodlopende wegen. Dit ondermijnt het publieke karakter van haar  openbaar domein. De enige manier om deze impasse te doorbreken is door haar op te nemen in een groter verstedelijkt weefsel. Door het verbinden van de Wintergroenstraat met de Meistraat enerzijds, en de Putwijerstraat met de Snellerveldstraat anderzijds ontstaat er een nieuw wegennet waarbij Oud Sledderlo, Ter Boekt en Nieuw Sledderlo op een evidente manier met elkaar verbonden worden. Tussen deze twee parallelle straten liggen een aantal bestaande boswegen, die momenteel gebruikt worden voor het onderhoud en exploitatie van het bos.
Onderling krijgen deze nieuwe wegen een eigen karakter. De publieke voorzieningen worden langs de stedelijke strip gelegd, aansluitend op de moskee, de lokalen voor jongerenwerking, het jeugdhuis, het buurthuis en het beroepsopleidingencentrum. De parkway creëert een nieuwe verbinding tussen Zutendaal en Oud Sledderlo. Haar ligging aan de voet van de helling markeert de grens tussen plateau en vallei.

In de jaren 60 ontwierp de Nederlandse stedenbouwkundige Sam J. van Embden een satellietstad voor 20.000 inwoners in ‘Genk-Zuid’ nabij de industriezone rondom het Albert Kanaal. De stad was opgebouwd uit vijf wijken die rond een centraal gelegen stadscentrum geschikt werden. Begin jaren ‘70 werd slechts de helft van één geplande wijk gerealiseerd in opdracht van de sociale huisvestingsmaatschappij Nieuw Dak, de wijk ‘Nieuw Sledderlo’. Het gebied waar de satellietstad gepland was, werd niet verder ontwikkeld, maar werd wel als woonzone ingekleurd. In het gebied komen enkele oudere gehuchten voor zoals Oud Sledderlo.

In deze context maakte de wijk Nieuw Sledderlo een eigen ontwikkeling door, gekenmerkt door ruimtelijke isolatie en een zwak sociaal economisch profiel van de bewoners. De nood aan nieuwe impulsen voor de sociale woonwijk vormt de aanleiding voor de opmaak van een Masterplan. De herontwikkeling van Nieuw Sledderlo wordt opgenomen in een globale visie op een ruimer gebied, aangeduid als Groot Sledderlo. De stad Genk treedt op als opdrachtgevend bestuur voor de opmaak en uitvoering van een Masterplan voor Groot Sledderlo. Een gedetailleerde projectdefinitie voor deze studieopdracht wordt voorafgaand opgemaakt door de stad, op basis van een voorstudie.

Het Masterplan legt de krijtlijnen vast voor toekomstige ruimtelijke projecten in Groot Sledderlo. Mogelijke projecten naast de herontwikkeling van de sociale woonwijk Nieuw Sledderlo, zijn private woonontwikkelingen en de bouw van publieke voorzieningen (voor sport, onderwijs of cultuur, …), de herinrichting van het publiek domein en infrastructuuraanleg, maatregelen voor de ontwikkeling van het lokale handelsapparaat en de versterking van het economische weefsel voor zover deze een ruimtelijke component hebben. Het Masterplan dient rekening te houden met de specifieke landschappelijke structuur van het gebied, een beboste uitloper van het Kempisch plateau met restanten van een agrarisch weefsel en van planmatige ontwikkelingen uit de jaren ‘60. De opdracht situeert zich met andere woorden op het raakvlak van stedenbouw en landschapsontwerp en vereist affiniteit met de herontwikkeling van naoorlogse woningbouwprojecten.

Het masterplan speelt een sleutelrol in een proces waarin verschillende betrokkenen participeren. Van het ontwerpteam wordt -behalve ontwerpkwaliteiten- dan ook een procesmatige aanpak verwacht. De opmaak en uitvoering van het Masterplan wordt begeleid door een stuurgroep waarin ondermeer de opdrachtgever en de sociale woningbouwmaatschappij Nieuw Dak vertegenwoordigd zijn.

Het Masterplan wordt vertaald in een aantal uitvoeringsgerichte deelprojecten die uitgevoerd kunnen worden door het ontwerpteam. De bouwheer kan echter beslissen om het gehele uitvoeringsdossier of gedeelten ervan te gunnen aan een derde zonder dat de masterplanner hiervoor een schadevergoeding kan vragen. Voor de gedeelten of het geheel van de uitvoerende opdracht die aan een derde gegund worden treedt de masterplanner op als supervisor. De stad Genk, de sociale woningbouwmaatschappij Nieuw Dak of andere publieke en private opdrachtgevers zullen een samenwerkingsakkoord afsluiten waarin zij hun engagement verklaren ten opzichte van het uitvoeren van (deelprojecten van) het masterplan.