Beveren - Inrichtingsplan Kallo

Vandaag wordt het studiegebied gekenmerkt door het autistisch naast elkaar bestaan van verschillende ruimtelijke termen:

• een introvert dorp, op dijken gebouwd, en met de rug naar het landschap gekeerd
• flarden van omliggend landbouwareaal, dat hoe langer hoe minder betekenis voor de landbouw heeft en hoe langer hoe minder verweven is met het dagelijks leven in het dorp
• omcirkelende infrastructuren die plompweg op het landschap zijn gelegd, geen enkele constructieve relatie met het landschap aangaan en Kallo afsnijden van de omgeving en het tot op zichzelf teruggeworpen enclave maken.

Geen enkele van deze drie ruimtelijke termen is in dialoog. Elk van hen produceert overigens een eigen landschap. Het dorp breidt uit met verkavelingen en strooit voetbalvelden om zich heen. De expresweg en R2 genereren eigensoortige tentakels. Het landbouwgebied verschrompelt en verkruimelt door tegengestelde ontwikkelingen (natuurcompensatie én golf, elektriciteitscentrale én toeristische infrastructuur, etc.)
De ruimtelijke ontwikkelingsstrategie die wordt voorgesteld voor Kallo is een trialoog: het in gesprek brengen en op elkaar afstemmen van de drie ruimtelijke termen: dorp, tussengebied en bovenlokale infrastructuur. De regie van deze trialoog wordt gevoerd door en in functie van het dorp. In plaats van drie naast elkaar bestaande termen, worden ze onderdeel gemaakt van één geheel, één drievuldigheid: het dorpsdomein, het omliggende dorpspark en de rand die dit geheel zowel van binnen als buitenuit afbakent. De drie elementen maken één figuur (als een appel: klokhuis, vlees, schil), sterk genoeg om overeind te blijven in het havengeweld erom heen.

Voor het veelgeplaagde dorp dat tot op vandaag vooral van alles ondergaat, worden twee soorten structurele ingrepen voorzien:

• Het introverte karakter wordt omgebogen door de rand van het dorp te transformeren van een rug in een schil die een constructieve en toe-eigenende relatie met het omliggende landschap realiseert.
• Structuurversterking van het dorp door N-Z en O-W-as een specifieke eigenheid mee te geven.

Het gebied tussen dorp -innerborder- en omranding -outerborder- vormt de landschapskamer van het dorpsdomein die toegankelijk wordt gemaakt door een netwerk van paden. Deze eengemaakte landschapskamer herbergt twee sferen: ten westen een landbouwpark en ten oosten een natuurpark.
Beide sferen hebben hun eigen vorm van toegankelijkheid (doorkruisen versus hooguit even insteken) en eigen rand (langs spoor/snelweg of Scheldedijk) en herbergen bovenlokale voorzieningen van verschillende aard die toelaten in dit domein verschillende publieken (binnen- en buitenstaander, bewoner en bezoeker, scholier en stedelijke recreant, lokaal voetballertje of golfer, etc.) en verschillende schalen (Kallo, haven, Antwerpen) te verknopen.
De bovenlokale infrastructuur mag niet langer de breuk definiëren die Kallo afsnijdt, maar wordt de rand van het dorpdomein, de rand die de horizon van het dorpsuniversum bepaalt. Gerichte ingrepen in deze zone, die vertrekken vanuit de landschappelijke eigenheid van de polder (verkavelingsstructuur, sloten, kreken, etc.) maken deze rand een outerborder en laden hem op met betekenissen en activiteiten. De infrastructuur wordt opgenomen in deze dorpsrand in plaats van omgekeerd zoals nu. Deze in functie van het dorpsdomein gecreëerde rand is de nieuwe grens tussen haven en Kallo.

Het ontwikkelingsplan omvat een actieprogramma en de formulering van een aantal hefboomprojecten. De opdrachtgever hecht veel belang aan beeldkwaliteit van de kern en omgeving. dit plan dient  deze meerwaarde voor de inwoners van Kallo te waarborgen. Tevens spelen de ontwerpers een belangrijke rol bij de presentatie en bekendmaking van het ontwikkelings- en beeldkwaliteitsplan.
Het ontwikkelingsplan Kallo heeft expliciet als doel de principes en randvoorwaarden verwoord in de studie „Kernideeën voor de polderdorpen” voor de gewenste ontwikkeling van Kallo en omliggende open ruimten concreet uit te werken. Dit ontwikkelingsplan dient zo veel mogelijk aan te sluiten bij de eigenheid van Kallo met als doel de kwaliteiten en potenties te accentueren en te versterken. Dit plan is meer dan een structuurvisie en resulteert in een gedetailleerd planologisch ontwerp met duidelijke planuitwerkingen. Deze zullen als basis dienen voor de opmaak van gemeentelijk ruimtelijke uitvoeringsplannen voor de koppelingsgebieden.
Het beeldkwaliteitsplan zal de kwalitatieve inrichting van de open ruimte moeten waarborgen. Enerzijds moet voldoende aandacht worden besteed aan de samenhang tussen de elementen die deel uitmaken van het ontwikkelingsplan, anderzijds moet ook de beleving van het (nieuwe) ruimtebeeld voldoende aan bod komen in de studie.
Om snel resultaat te geven aan de realisatie van het ontwikkelingsplan dienen er een aantal hefboomprojecten aangeduid te worden die de gewenste ontwikkeling structureren.