Mechelen - Publieke ruimte Transit M

Nieuwe publieke ruimte met tijdelijke inrichtingen voor transit M

De stad Mechelen zoekt een ontwerper die Transit M verder ontwikkelt als gedeelde, experimentele plek samen met jongeren en gebruikers. De opdracht focust op tijdelijke en permanente ingrepen, identiteitsvorming en nieuwe vormen van gebruik, participatie en testopstellingen. 

Transit M is een voormalige logistieke site aan de rand van de Mechelse binnenstad die de afgelopen twintig jaar is getransformeerd tot een levendige jongeren- en vrijetijdslocatie. Vandaag huisvest de site een mix van sport-, muziek- en jeugdorganisaties en biedt ze ruimte voor uiteenlopende evenementen. De plek wordt gekenmerkt door een informele sfeer en een experimentele dynamiek. Met de opmaak van een masterplan en de geplande integratie van de Technische Scholen Mechelen (TSM) staat Transit M op een kantelpunt. De site evolueert naar een hybride omgeving waar onderwijs, jeugd, sport en cultuur elkaar ontmoeten. Deze transformatie brengt nieuwe spanningen en opportuniteiten met zich mee, onder meer op het vlak van gedeeld gebruik, toegankelijkheid en ruimtelijke samenhang. 

De opgave bestaat erin om deze complexiteit voor de zone tussen De Loods, Den Hangar en TSM te vertalen in een robuuste, leesbare en inclusieve publieke ruimte die tegelijk flexibel en toekomstgericht is. De opdrachtgever heeft de ambitie om Transit M verder te ontwikkelen tot een echte broedplaats die de kenmerkende postindustriële, informele sfeer en experimentele dynamiek bestendigt. Daarbij wordt ingezet op een samenhangende en herkenbare jongerenomgeving, waarin transformatie van het bestaande en een nieuwe publieke ruimte een actieve rol spelen als dragers van ontmoeting, experiment en toe-eigening. Met dit project wil de opdrachtgever een testomgeving scheppen voor klimaatadaptieve en circulaire ontwerpprincipes. Ontharding, vergroening, waterbeheer en het hergebruik van materialen worden ingezet om de site veerkrachtig en toekomstbestendig te maken, zonder afbreuk te doen aan haar robuuste en informele karakter. 

De ontwerper of het ontwerpteam wordt gevraagd een overkoepelende visie te ontwikkelen op de publieke ruimte binnen de projectzone, binnen de krijtlijnen van het masterplan. Deze visie wordt concreet gemaakt via ontwerpend onderzoek en gerichte ingrepen op sleutelplekken, zoals een centrale ontmoetingsruimte en de huidige parkingzone, in relatie tot de schoolomgeving.  

Het versterken van de identiteit en leesbaarheid van Transit M, met bijzondere aandacht voor inclusiviteit, toe-eigening en de toekomstige programmatie van de plek, vormt een belangrijke uitdaging. Bijzondere aandacht gaat naar de relatie tussen schoolgebruik en vrij gebruik door jongeren, en naar de vraag hoe de publieke ruimte haar open en gedeelde karakter kan behouden binnen deze hybride context.  

Een essentieel uitgangspunt van deze opdracht is de inzet van tijdelijk gebruik als volwaardig ontwerpinstrument. Tijdelijke, verplaatsbare en experimentele ingrepen hebben tot doel de geleidelijke transformatie, het gebruik, de programmatie, de sociale interactie en het beheer te testen en te verfijnen. Het is de bedoeling om inzichten uit tijdelijke interventies te vertalen in duurzame en opschaalbare oplossingen voor de verdere ontwikkeling van de gehele site.  

Daarnaast wordt van de ontwerper of het ontwerpteam verwacht dat het actief inzet op samenwerking en cocreatie met lokale actoren en gebruikers, waaronder de Technische Scholen Mechelen. Participatie maakt integraal deel uit van het ontwerpproces en draagt bij aan een breed gedragen en inclusieve ontwikkeling van de plek. Bijzondere aandacht gaat uit naar de relatie tussen schoolgebruik en vrij gebruik door jongeren, en naar de manier waarop de publieke ruimte een open en gedeeld karakter kan behouden. 

Kunst in opdracht maakt deel uit van het denk- en ontwerpproces voor dit project. Een kunstwerk kan een innovatief perspectief bieden op jeugdinfrastructuur en het ontwerpproces voeden met een artistieke insteek. In de context van Transit M in Mechelen zal dit traject ook kaderen binnen de verbouwing van een voormalig bedrijfsgebouw tot school op de site. Dit vormt mee de aanleiding voor de kunstopdracht, hoewel het kunstwerk een bredere impact zal genereren binnen het geheel van de site en haar gebruikers. Het Platform Kunst in Opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media werkt samen met artistiek bemiddelaar Koi Persyn voor de selectie en begeleiding van de kunstenaar(s). 

Eind september 2026 kiest de opdrachtgever drie ontwerpers. Na de inspiratiedag en een briefing eind oktober, waarin de opdracht wordt toegelicht en de projectsite wordt bezocht, krijgen zij de tijd om een offerte uit te werken. Deze offertes worden ingediend tegen februari 2027 en vervolgens gepresenteerd in februari-maart 2027. De geselecteerde laureaat kan de opdracht opstarten in maart-april 2027.

Deze opdracht wordt begeleid door Hans Druart.

Het Team Vlaams Bouwmeester begeleidt het hele project en zal deel uitmaken van het adviescomité voor de gunning van de opdracht. 

De Oproep aan geïnteresseerden heeft als doel om een lijst van geïnteresseerde ontwerpers samen te stellen. Deze lijst zal de opdrachtgever in staat stellen om een keuze te maken van aan te schrijven ontwerpers. Aan de aanmelding zijn geen rechten of plichten verbonden, noch voor de indiener, noch voor de opdrachtgever. De aanmeldingen zijn louter voor intern gebruik bij de opdrachtgever en het Team Vlaams Bouwmeester. De aanmeldingen zullen nergens bekendgemaakt worden.