Verkenningsteam aangesteld voor traject ‘patrimoniumscan’

Het Team Vlaams Bouwmeester start een traject op om publieke opdrachtgevers beter te ondersteunen bij de strategische en toekomstgerichte omgang met hun eigen patrimonium. Het team van Miss Miyagi en 51N4E gaat aan de slag voor de eerste fase van het traject. 

De keuze voor een circulaire benadering van de beschikbare gebouwenvoorraad kan een belangrijke stap zijn bij het halen van de klimaatdoelstellingen. Door gebouwen te hergebruiken, te herschikken en op duurzame wijze te transformeren, kunnen we de uitstoot en afvalproductie immers vandaag al beperken en niet pas in de toekomst. Het kan bovendien ook andere winsten opleveren zoals het niet meer aansnijden van open ruimte, karakterbehoud en een overwogen beheer van de eigen vastgoedportefeuille. Door te vertrekken van wat er al is, kunnen we efficiënter omspringen met middelen en beter inspelen op de huidige besparingscontext.  

De klassieke redenering vertrekt doorgaans vanuit een vooraf bepaald programma dat vraagt om een nieuw gebouw. Maar we kunnen ook leren redeneren vanuit de bestaande gebouwenvoorraad. Die vormt immers een waardevolle basis voor het lenigen van actuele én toekomstige maatschappelijke noden. Een scan van het patrimonium is een onmisbare eerste stap om inzicht te verwerven in het circulaire potentieel ervan. In combinatie met een analyse van de huidige én toekomstige ruimtelijke noden kunnen waardevolle verbanden ontstaan die nieuwbouw overbodig maken. Een systemische en ontwerpmatige benadering biedt kansen om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en tegelijk architecturale kwaliteit te realiseren.   

Het Team Vlaams Bouwmeester start met een traject om dit type van ontwerpend onderzoek meer proactief inzetbaar te maken voor publieke opdrachtgevers. Het doel is om matchmaking op patrimoniumniveau te normaliseren en te versnellen. Een goed uitgewerkte methodische aanpak – die door middel van ontwerpend onderzoek het toekomstpotentieel van het bestaande patrimonium vertaalt naar een geïntegreerd afwegingskader, zowel ruimtelijke als financieel – kan daarbij fungeren als hefboom. Het moet publieke opdrachtgevers in staat stellen om weloverwogen en toekomstgerichte beslissingen te nemen over de inzet, transformatie of eventuele afstoot van hun patrimonium – met maximale maatschappelijke waarde als kompas. 

Tijdens een eerste verkenningsfase zal het team rond Miss Miyagi en 51N4E, in nauwe samenwerking met het Team Vlaams Bouwmeester en diverse partners, de inhoud van deze methodiek verder aanscherpen. De komende maanden zullen ze via onderzoek en verschillende workshops inspirerende voorbeelden verzamelen en de procesaanpak verder uitwerken. Het verkennend onderzoek zal de basis vormen voor de uitrol van één of meerdere gerichte projectoproepen in een volgende fase, waarbij publieke opdrachtgevers worden uitgenodigd om met de methodiek aan de slag te gaan.