Zwalm - Toekomstvisie, masterplan en beleidskader

De gemeente Zwalm vormt het hart van de Vlaamse Ardennen, dat wordt gekenmerkt door een lage bebouwingsgraad en een sterk golvend landschap. De gemeente is een conglomeraat van twaalf kleinere dorpen met Munkzwalm als hoofddorp. Ze heeft een oppervlakte van 3.382 ha en telt 8.253 inwoners, wat resulteert in een lage bevolkingsdichtheid.

Zwalm wordt geconfronteerd met een aantal ruimtelijke uitdagingen. De open ruimte staat steeds sterker onder druk. De hoge, unieke kwaliteit van natuur en landschap dient duurzaam gewaarborgd te worden. De eigenheid van dorpen wordt aangetast door o.m. de bouw van appartementen, onaangepaste woningtypes en dito materiaalgebruik. De visie van de open ruimte dient het streefbeeld van Zwalm als duurzame toekomstbestendige landbouwgemeente te versterken.

Om te kunnen omgaan met deze nieuwe dynamieken is de ontwikkeling van een duurzame toekomstvisie voor de dorpen en de open-ruimtefuncties nodig. De gemeente Zwalm wenst deze visie uit te werken in een masterplan, dat een beleidskader biedt voor het bekomen van ruimtelijke kwaliteit en het voeren van beeldregie in haar dorpen en de open ruimte. Met dit kader wil Zwalm sturen op ruimtelijke samenhang en wil ze de wederkerigheid en de verbondenheid tussen de dorpen en de omringende open ruimte samen met een versterkte eigenheid in stand houden, herstellen of ontwikkelen.

De opdracht omvat naast de opmaak van het masterplan ook de definiëring van strategische hefboomprojecten en de uitwerking van sturende beleidsmaatregelen en instrumenten die essentieel zijn voor de praktische implementatie van het beleidskader. Daarnaast wordt de ontwikkeling van een operationeel instrument voor de beoordeling en de sturing van nieuwe bouwprojecten of ruimtelijke ontwikkelingen en diverse vergunningsaanvragen gevraagd.

Zwalm wil voor deze brede opgave inzetten op ontwerpend onderzoek en een participatief traject. De gemeente staat open voor de introductie van nieuwe concepten en oplossingen die de eigenheid en kernkwaliteiten van de verschillende dorpen, de open ruimte en tradities meeneemt naar een toekomstgerichte, duurzame gebiedsontwikkeling. Het ontwerpteam zal ook instaan voor de uitwerking en toepassing van een communicatie- en participatiestrategie.

De opdrachtgever gaat voor deze opdracht op zoek naar een multidisciplinair team met kennis van en ervaring met stedenbouw, architectuur, landschapsontwerp, participatie en interdisciplinaire projectwerking. 

De Vlaamse Bouwmeester begeleidt het hele project en zal deel uitmaken van het adviescomité voor de gunning van de opdracht.

De Oproep aan geïnteresseerden heeft als doel om een lijst van geïnteresseerde ontwerpteams samen te stellen. Deze lijst zal de opdrachtgever in staat stellen om een keuze te maken van aan te schrijven ontwerpteams. Aan de aanmelding zijn geen rechten of plichten verbonden, noch voor de indiener, noch voor de opdrachtgever. De aanmeldingen zijn louter voor intern gebruik bij de opdrachtgever en het Team Vlaams Bouwmeester. De aanmeldingen zullen nergens bekendgemaakt worden.