Bonheiden - Beeldkwaliteitplan

“Beeldt u in dat het landschap het voornaamste onderdeel wordt van het openbare stadsbeeld van Bonheiden… Het ‘Waverwoud’, landschap van heide, veen, moerassen en bossen waarvoor Bonheiden ooit bekend stond, is steeds minder aanwezig in de publieke ruimte. Als we deze landschappelijke kwaliteit opnieuw willen invoeren in het hart van de gemeente is er nood aan een flexibiliteit en creativiteit zowel in ontwerp als in beleidsvoering. Om dit te bereiken bieden wij u een toolbox aan, een verzameling van stedenbouwkundige ingrepen waarbij telkens het landschap als uitgangspunt dient. De indeling van deze toolbox is gebaseerd op drie ruimtelijke registers die kenmerkend zijn voor de stedenbouwkundige structuur van Bonheiden:

• de landschappelijke kenmerken van pleinen en natuurdomeinen, de ‘velden’
• de continue ruimte langsheen straten en paden, de ‘lijnen’
• architecturale structuren en kunst in opdracht, de ‘punten’

Elk onderdeel uit deze drie groepen van interventies kan onafhankelijk van het algemene plan geïmplementeerd worden, als stimulans voor de omliggende stedelijke ruimte. Daarenboven wordt voor elk van deze ingrepen een beschrijving gegeven van ruimtelijke waarde, kost en effect op het stedelijk weefsel. Dit laat de gemeente toe om deel te nemen aan het ontwerpproces door  zelf de interventies te selecteren op basis van locatie of categorie, kostprijs en de gewenste resultaten. Deze gedoseerde en gerichte aanpak zorgt voor een grotere flexibiliteit, maar biedt ook ruimte voor een nauwe samenwerking met inwoners en andere doelgroepen. Via dit feedback-mechanisme kunnen de resultaten van de ingrepen continu geëvalueerd en bijgestuurd worden vooraleer verdere investeringen te plannen. Bonheiden verandert zo in een plek met een intense en complexe stedelijkheid waarin het landschap de hoofdrol speelt. Een landschap voor jong en oud, een landschap van dynamiek, flexibiliteit en verscheidenheid.

Het project ‘Windows to The Garden’ stelt een stedelijkheid voorop die zich opent naar de bestaande groene tuinen aan de binnenkanten van het stedelijk weefsel. Tegelijkertijd wordt deze bestaande private landschappelijke structuur opnieuw naar de voorgrond gebracht, naar straten en pleinen, door het ontwerpen van openingen en doorgangen. Deze slogan is dan ook een  metafoor voor een nieuw Bonheiden waar de ruimtelijke rijkdom aan tuinen wordt overgeheveld naar de voorgrond, naar het openbare gezicht van de gemeente.” 

Bonheiden is een doorstroomgemeente in een buitengebied met een landschappelijk-residentiële ‘footprint’. De gemeente wenst voor haar centrumgebied een globale visie over het ruimtelijk-visuele streefbeeld en een aanzet voor een proces tot geïntegreerde kunst. Door de verplaatsing van de administratieve dienstverlening naar de Noord-Zuid as, waar reeds de cultuur -en sportfaciliteiten gelegen zijn, ontstaat een nieuw centrumgebied. Dit is complementair aan de Oost-West as waarlangs kleinschalige economie en doorstroomverkeer het zwaartepunt blijven. Beide assen kruisen het kerkplein en zijn van betekenis voor de verbinding met de functies ‘onderwijs’ en ‘zorgverlening’. Met deze opdracht wordt onder andere een antwoord gezocht op de vraag: welke beeldbepalende impulsen kunnen vanuit het landschappelijke karakter op deze assen ontstaan? In dit proces dient rekening gehouden te worden met de gewenste beleving, potenties en typologieën van de private en publieke ruimten en van enkele specifieke projectgebieden.