What Would a Non-Ableist City Be Like?

In de vitrine van het Atelier Bouwmeester is vanaf woensdag 6 oktober een maquette te zien die een alternatieve toekomst verbeeldt voor de Ravensteingalerij. Het is een van de architectonische speculaties die werden ontwikkeld binnen het ontwerpatelier What Would a Non-Ableist City Be Like? aan de Universiteit Antwerpen, in het kader van het gelijknamige ontwerpend onderzoek dat wordt gevoerd door Büro Juliane Greb. Het onderzoek kon worden opgestart dankzij een Bouwmeester Label, en bevraagt de manieren waarop architectuur validisme (d.i. discriminatie ten gunste van valide mensen) blijft reproduceren, niet alleen via fysieke barrières, maar ook door de waarden en idealen die in de gebouwde omgeving zijn ingebed.   

Hoewel de Ravensteingalerij functioneert als een belangrijke stedelijke passage die dagelijks duizenden bezoekers verwelkomt, biedt ze weinig mogelijkheden om halt te houden, uit te rusten of te blijven hangen. De bovenverdiepingen — waar zich ook het Atelier van de Vlaamse Bouwmeester bevindt — zijn niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers of mensen die zich van andere mobiliteitshulpmiddelen bedienen, zitplaatsen zijn schaars en essentiële voorzieningen zoals openbare toiletten ontbreken.     

De interventie die hier wordt verbeeld, is ontworpen door Caitlin van Aelst en Bo van de Paer. Zij stellen een zachte transformatie voor van de centrale rotonde, door plaatsen te creëren om te zitten, elkaar te ontmoeten of te wachten. Een nieuwe openbare lift, toegankelijke toiletten en doorlopende leuningen openen de galerij naar een bredere diversiteit van lichamen en manieren van ruimte innemen. In plaats van toegankelijkheid te benaderen als een technische toevoeging, herdefiniëren de ontwerpers zorg, rust en langzamer bewegen als fundamentele architectonische kwaliteiten. De toevoegingen worden deel van de architectonische expressie, versoepelen de starre symmetrie van de galerij en verlenen de plek een informeler en gastvrijer ruimtelijk karakter.  

Met het Bouwmeester Label moedigt het Team Vlaams Bouwmeester de ontwikkeling van vernieuwende en maatschappelijk relevante ideeën in de onderzoeks- en ontwerppraktijk aan. Het onderzoeksvoorstel ‘What Would a Non-Ableist City Be Like?’ van Büro Juliane Greb werd in 2023 onderscheiden met het Bouwmeester Label 033. De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd in een boek en gepresenteerd op 25 november 2026 in BOZAR.