Dilsen-Stokkem - Jeugdlogies Heuvelsven

Vernieuwbouw van paviljoenen voor jeugdlogies Heuvelsven in natuurpark Hoge Kempen

Heuvelsven vzw is op zoek naar een ontwerper voor de vernieuwbouw van twee slaappaviljoenen (vast gedeelte) en de renovatie van een derde polyvalent paviljoen (voorwaardelijk gedeelte) in het Nationaal Park Hoge Kempen. De vernieuwbouw en renovatie worden aangegrepen om een integrale visie te ontwikkelen voor het domein en een beeldtaal voor latere renovaties van andere gebouwen, aansluitend bij de pedagogische werking van Heuvelsven. Voor dit project is een totaal investeringsbudget van €788.000 voorzien. 

Heuvelsven ligt in het Nationaal Park Hoge Kempen op de overgang van drie landschappen: ven, heide en bos. Het domein vervult al sinds 1947 een belangrijke bovenlokale rol als plek voor jeugdverblijven, natuureducatie en groepsvorming, met de laatste decennia een focus op 8-18-jarigen. Jaarlijks verblijven er talrijke jeugdgroepen (Kena vzw als vaste gebruiker), scholen en verenigingen in een unieke omgeving waar natuurbeleving, rust en ontmoeting centraal staan. Het domein ontwikkelde zich doorheen de jaren volgens een paviljoenenstructuur, deels gebouwd door jongeren zelf en diep geworteld in een traditie van vakmanschap, creatie en groepsbeleving. De gebouwen zijn bewust sober vormgegeven,  in functie van het gebruik. Het samenhangend geheel van paviljoenen, domein en omgeving werkt inspirerend en stimulerend. Binnen deze context wil Heuvelsven verder investeren in kwalitatieve, toekomstgerichte infrastructuur die aansluit bij hedendaagse verwachtingen rond duurzaamheid, toegankelijkheid en gebruikskwaliteit.  

Vandaag vraagt de infrastructuur inderdaad om een actualisering die de werking en de bijzondere relatie tussen architectuur en landschap versterkt. De opdrachtgever zoekt dan ook een ontwerpteam voor een eigentijdse benadering van de verdere ruimtelijke ontwikkeling van Heuvelsven. Het vertrekpunt hiervoor is de vernieuwbouw van de slaappaviljoenen Den en Els. De huidige prefabgebouwen dateren uit de jaren zeventig en voldoen niet aan de actuele eisen op het vlak van energieprestatie, comfort, toegankelijkheid en veiligheid. Daarnaast kampen ze met structurele slijtage en vochtschade, waardoor vernieuwbouw noodzakelijk is.   

Het vast gedeelte van de opdracht omvat het ontwerp van twee compacte, robuuste en landschappelijk geïntegreerde paviljoenen met een totale capaciteit van 56 bedden. De gebouwen moeten functioneren als heldere en veilige slaapinfrastructuur voor jeugdgroepen, met een sterke relatie tussen binnenruimte, terras en omliggende natuur. Daarbij wordt bijzondere aandacht gevraagd voor toegankelijkheid, sociale veiligheid, onderhoudsgemak en een lage levenscycluskost. Het ontwerp dient bovendien afgestemd te zijn op intensief gebruik door diverse doelgroepen en op beheer door vrijwilligers. Een voorwaardelijk deel van de opdracht is de renovatie van het polyvalente gebouw Berk, dat een nieuwe toekomst als open atelier- en ontmoetingsplek moet krijgen met panoramische zichten en een overdekte buitenruimte. 

De vernieuwbouw van Den en Els en de renovatie van Berk kaderen in een bredere toekomstvisie voor Heuvelsven, uitgeschreven in 2025 (Masterplan Heuvelsven 2035), als duurzame jeugdplek in de natuur. De opdrachtgever ambieert een voorbeeldig project voor inclusieve en pedagogisch sterke jeugdinfrastructuur in Vlaanderen, waarin architectuur niet alleen een functionele maar ook een maatschappelijke en educatieve rol opneemt. We streven naar een inspirerende oplossing voor het energievraagstuk en de nodige nutsvoorzieningen in een complexe omgeving (grote afstanden tussen de paviljoenen en de nabijheid van natuurgebied en natuurreservaat) en met een beperkt budget. De gebouwen moeten jongeren ondersteunen bij ontmoeting, groepsvorming, rust en natuurbeleving, en dit met respect voor de ecologische draagkracht van de omgeving.  

Van de ontwerper of het ontwerpteam wordt verwacht dat het expertise samenbrengt op het vlak van architectuur, duurzaamheid, toegankelijkheid, landschappelijke integratie en participatief ontwerpen. Affiniteit met bouwen in een kwetsbare natuurcontext en met jeugd- en verblijfsinfrastructuur vormt een pluspunt. Regelmatige afstemming met INTER, het Agentschap voor Natuur en Bos en het Centrum voor Jeugdtoerisme moet resulteren in een geïntegreerd ontwerp. Voor de realisatie wordt gestreefd naar een gedeelde uitvoering in samenwerking met technische scholen uit de nabije omgeving (MOSA-RT, WICO Pelt). De streefdatum voor de oplevering van de vernieuwde paviljoenen Den en Els is april 2029.  

Kunst in opdracht maakt deel uit van het denk- en ontwerpproces voor dit project. Een kunstwerk kan een innovatief perspectief bieden op jeugdinfrastructuur en het ontwerpproces voeden met een artistieke insteek. In de context van de jeugdlogies Heuvelsven zal de kunstenaar inspelen op de historiek van de site en samenwerken met de opdrachtgever en de ontwerper om de ruimte tussen de nieuwe paviljoenen op te laden. Het Platform Kunst in Opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd en Media werkt samen met de artistiek bemiddelaar Koi Persyn voor de selectie en begeleiding van de kunstenaar(s). 

Eind september 2026 kiest de opdrachtgever drie ontwerpers. Na de inspiratiedag en een briefing eind oktober, waarin de opdracht wordt toegelicht en de projectsite wordt bezocht, krijgen zij de tijd om een offerte uit te werken. Deze offertes worden ingediend tegen februari 2027 en vervolgens gepresenteerd in februari-maart 2027. De geselecteerde laureaat kan de opdracht opstarten in maart-april 2027.

Deze opdracht wordt begeleid door Nikolaas Vande Keere.

Het Team Vlaams Bouwmeester begeleidt het hele project en zal deel uitmaken van het adviescomité voor de gunning van de opdracht. 

De oproep aan geïnteresseerden heeft als doel om een lijst van geïnteresseerde ontwerpers samen te stellen. Deze lijst zal de opdrachtgever in staat stellen om een keuze te maken van aan te schrijven ontwerpers. Aan de aanmelding zijn geen rechten of plichten verbonden, noch voor de indiener, noch voor de opdrachtgever. De aanmeldingen zijn louter voor intern gebruik bij de opdrachtgever en het Team Vlaams Bouwmeester. De aanmeldingen zullen nergens bekendgemaakt worden.