Historiek van het Bouwmeesterschap

In de jaren 1990 kreeg de Vlaamse overheid in de Jaarboeken Architectuur voortdurend kritiek op haar falend architectuurbeleid. Vlaanderen leek het te druk te hebben met de invulling van haar nieuwe institutionele structuur om aandacht te besteden aan architecturale kwaliteit. 


In dezelfde periode organiseerde Eric Antonis, toenmalig schepen van cultuur in Antwerpen, een congres over stedelijkheid en kwaliteit. Hierop werd onder andere het aanstellen van een stadsbouwmeester voor Antwerpen besproken. De aanwezige architecten beaamden dat verschillende overheden tekort schoten op het vlak van een kwalitatief architectuurbeleid. De bevoegde minister, Wivina Demeester, bleef niet doof voor deze kritiek vanuit architectuurmiddens. Ze stelde voor om een bouwmeester aan te stellen naar Nederlands model. Nederland beschikte al meer dan honderd jaar over een Rijksbouwmeester, die duidelijk een gunstige invloed uitoefende op het architectuurbeleid en de kwaliteit van de gebouwde omgeving.


Op initiatief van Wivina Demeester werd in 1999 de eerste Vlaamse Bouwmeester aangesteld. Deze taak werd opgenomen door bOb Van Reeth. Tijdens zijn zesjarig mandaat benadrukte Van Reeth vooral de verantwoordelijkheden van de opdrachtgever. Kwaliteitsvolle architectuur is een keuze van de opdrachtgever en de Vlaamse overheid moest haar voorbeeldrol als publieke opdrachtgever opnemen. Het was een bewuste keuze van de eerste Vlaamse Bouwmeester om niet zelf te bouwen, maar om de opdrachtgever bij te staan in de selectie van een ontwerper. Zowel het takenpakket als het team van de Vlaamse Bouwmeester is gedurende de eerste zes jaar enorm uitgebreid.

In 2005 werd bOb Van Reeth opgevolgd door Marcel Smets, hoogleraar aan de K.U.Leuven. Terwijl bOb Van Reeth tijdens zijn mandaat de Vlaamse Bouwmeester op de kaart gezet heeft, bestond de uitdaging voor Marcel Smets erin om de opdracht van de Vlaamse Bouwmeester te bestendigen en te verdiepen.

 

Op 1 juli 2010 startte Peter Swinnen, mede-oprichter van het het Brusselse architectenkantoor 51N4E, als derde Vlaams Bouwmeester.

 

In het boek ‘Het Vlaams Bouwmeesterschap 1999-2005’ worden de historiek van het bouwmeesterschap en de verwezenlijkingen uit de eerste periode toegelicht. Deze publicatie, in opdracht van de tweede Vlaamse Bouwmeester Marcel Smets, verscheen eind 2008 bij Uitgeverij Houtekiet en werd verzorgd door publicist Jan de Zutter en voormalig adjunct-bouwmeester Marc Santens.

 

Ook onderstaande documenten geven een inzicht in de nog jonge geschiedenis van de Vlaams Bouwmeester.

 

dubbelinterview bOb Van Reeth en Marcel Smets (pdf) bij de overdracht van het Vlaams Bouwmeesterschap.

 

Overzicht van de projecten tijdens het eerste bouwmeesterschap van bOb Van Reeth : "Een bouwmeester bouwt niet 1999-2005" (pdf 12,5MB)