Studienamiddag "Bouwen aan zorg. Naar geïntegreerde woonzorgcentra in Vlaanderen"

beeld van vzw huize Monnikenheide, laureaat Prijs Bouwheer 2005

Op 4 mei 2009 organiseerden de Vlaams Bouwmeester en het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) een studienamiddag over de ontwikkelingen rond ouderenzorg en woonzorgcentra in Vlaanderen.

 

Het programma van deze studienamiddag omvatte drie complementaire luiken.

 

1. De presentaties uit het eerste deel belichtten de verschuivingen in de maatschappelijke en beleidscontext van de woonzorgsector in Vlaanderen.

 

Karine Moykens, kabinetschef van de Vlaamse Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, schetste de krijtlijnen van het woonzorgdecreet. Dit decreet beoogt het aanbieden van zorg op maat van de gebruiker door de creatie van een continuüm van thuiszorg, thuiszorg-ondersteunende zorg en residentiële zorg. Binnen de residentiële zorg staat het concept van het woonzorgcentrum centraal, een collectieve woonzorgvorm die het welzijn van de bewoners vooropstelt en die een ‘open huis’ vormt, ingebed in buurt en stad.

 

Ivan De Boom, afdelingshoofd van het VIPA, presenteerde de rol, werking en procedures van deze Vlaamse instelling die financiële steun verleent aan welzijns- en gezondheidsvoorzieningen die infrastructuurwerken willen uitvoeren. Daarnaast lichtte hij enkele bijzondere aandachtspunten voor de toekomst toe, zoals het belang van een kwalitatief voortraject, de opmaak van zorgstrategische plannen en een integrale benadering van het bouwproces.

 

Professor dr. Anja Declerq, LUCAS en Steunpunt Welzijn, besprak het veranderend profiel van de zorgbehoevende ouderen en de daaruit voortvloeiende uitdaging voor de woonzorgsector om een divers en vernieuwend aanbod van thuiszorg, assistentiewoningen, woon- en zorgzones en woonzorgcentra uit te bouwen.

 

U kan hier de presentaties van het eerste deel downloaden:
Karine Moykens - Het woonzorgdecreet als basis voor een toekomstgericht  ouderenbeleid
Ivan De Boom - VIPA : partner in welzijn- en zorginfrastructuur
Professor dr. Anja Declerq - Zorg voor ouderen in de 21ste eeuw

2. In het tweede luik ging Vlaams Bouwmeester Marcel Smets in op de rol en betekenis van kwalitatief opdrachtgeverschap en op de bijdrage die ontwerpers kunnen leveren aan het vormgeven van nieuwe verhoudingen tussen zorgprofessionelen en zorgbehoevende ouderen, tussen wonen en zorg, tussen woonzorgcentra en hun omgeving. In het kader van de Open Oproep werden verschillende vernieuwende woonconcepten met integratie van het zorgaspect uitgedacht en zullen enkele zorgstrategieën op maat van een wijk of stadsdeel ontwikkeld worden. De Open Oproep kan dan ook een belangrijke stap vormen in het tot stand brengen van een geïntegreerd project met de woonzorgsector, lokale overheden en inventieve, bezorgde architecten als voornaamste actoren.

 

Om een concreet beeld te geven van de mogelijkheden van typologisch onderzoek en het belang van goede architectuur, werden in dit tweede deel ook een aantal praktijkvoorbeelden van recente woonzorgcentra uit de Open Oproep voorgesteld, door de ontwerpers zelf of via videoreportages.

 

U kan hier de presentaties van het tweede deel downloaden:
Marcel Smets, Vlaams Bouwmeester – Bouwen aan zorg
Jan Mannaerts, 360 architecten - Collectief Individueel Wonen
Peter Swinnen, 51N4E - Zorgende Architectuur / Architecturale Zorg
Videoreportage woonzorgcentrum te Oudenaarde (noA architecten)
Videoreportage woonzorgcentrum te Balen (FDA architecten & ingenieurs)
Videoreportage ‘Kunst, een venster op de wereld’

 

3. De studienamiddag werd afgerond met een debat tussen enkele cruciale actoren uit de woonzorgsector, gemodereerd door dagvoorzitter Guy Tegenbos. De deelnemers aan het debat waren:
- Paul Van Tendeloo, algemeen directeur ouderenzorg vzw Emmaüs
- Koen Torfs, afgevaardigd bestuurder vzw Sint-Barbara
- Michiel Verhaegen, architect, FDA Architecten & Ingenieurs nv
- Marcel Smets, Vlaams Bouwmeester

 

Een videomontage van dit debat zal binnenkort via de website te bekijken zijn.