Nieuwe ambities Meesterproef 2011

Team Vlaams Bouwmeester - BWMSTR II

In het najaar van 2011 heeft in Genk de achtste editie van de Meesterproef plaatsgevonden. De Meesterproef voor jonge ontwerpers en kunstenaars is één van de vaste waarden uit het instrumentarium van de Vlaamse Bouwmeester. Met dit instrument wil de Bouwmeester jong talent de kans geven om ervaring op te doen met een overheidsopdracht. Omgekeerd worden publieke opdrachtgevers aangemoedigd om voor specifieke opgaves (met een maximum ereloon van 67.000 euro excl.btw) een beroep te doen op beloftevolle ontwerpers en kunstenaars. Het Team Vlaams Bouwmeester begeleidt de gunningsprocedure van de projecten en zorgt, samen met de opdrachtgever, voor een professionele omkadering van het proces.

 

De Meesterproef vormt niet enkel een proeftuin voor de jonge deelnemers en de opdrachtgever, maar ook voor het Team Vlaams Bouwmeester zelf. Sinds de eerste editie in 1999 is de formule stelselmatig afgetast, geëvalueerd en bijgestuurd. Daarbij heeft ook elke Bouwmeester zijn eigen accenten gelegd. In zijn beleidsnota ‘zeven memo’s voor een verlichte bouwcultuur’ heeft Bouwmeester Peter Swinnen de ambitie geformuleerd om de Meesterproef vanaf zijn aanstelling jaarlijks in plaats van tweejaarlijks in te richten. De jaarlijkse Meesterproef heeft logischerwijze de helft minder deelnemers, wat een meer geconcentreerde begeleiding en een grotere kans op daadwerkelijke realisatie in de hand moet werken. Door de Meesterproef vaker en gerichter te laten plaatsvinden wil de Bouwmeester scholen, academies en universiteiten nog verder aanmoedigen en uitdagen om te durven excelleren.

 

Na de overgangseditie van 2010 in Gent, werkte het Team Vlaams Bouwmeester een vernieuwde formule uit voor de Meesterproef. Editie 2011 in Genk heeft niet enkel minder deelnemers en een betere omkadering, maar wordt ook gekenmerkt door een nieuw register van opdrachten en een korter, meer gebald proces. Intensiteit als conditio sine qua non voor ervaring én vernieuwing. Tegelijk blijven de vaste ingrediënten van de Meesterproef bewaard: de atelierweek als kloppend hart van het proces en de gaststad als overkoepelende opdrachtgever en gemeenschappelijke context van de verschillende projecten. Deze keuzes voor een sterke concentratie in tijd en ruimte sluiten perfect aan bij het idee van een intense Meesterproef.

Wanneer je de toenemende complexiteit van de opdrachten samenlegt met de vaststelling dat de beperkte realisatiegraad het meest hardnekkig pijnpunt van de Meesterproef is, kan je niet anders dan besluiten dat een betere, meer duurzame omkadering noodzakelijk is. Daarom heeft het Team Vlaams Bouwmeester een nieuw begeleidingsconcept uitgewerkt. In plaats van per discipline één begeleider aan te stellen, zoals bij de vorige edities, is er voor deze editie per opdracht een geschikte projectregisseur met praktijk- en onderwijservaring aangesteld. Aangezien er bij de voorronde van de visie-gesprekken één kandidaat per opdracht wordt weerhouden, krijgt elke deelnemer als het ware een persoonlijke Meesterproef-begeleider.

 

Bovendien blijft de inzet van de projectregisseurs niet langer beperkt tot de atelierweek, maar worden ze ook intensief betrokken bij het voor- en natraject van de Meesterproef. In de voorbereidende fase hebben de begeleiders, in samenspraak met de opdrachtgever, de projectdossiers samengesteld. Op de startdag hebben ze elk hun project gepresenteerd. Het is de bedoeling dat ze ook na de gunning van de opdracht als klankbord en coach voor de kandidaten blijven fungeren om zo de bruuske overgang van een relatief beschermde atelieromgeving naar de echte wereld te helpen omkaderen, met respect voor de autonomie van de deelnemende ontwerpers.

 

Naast het upgraden van de begeleiding, is er ook gesleuteld aan het stappenplan van de Meesterproef. Tussen de startdag, waarop de opdrachten worden voorgesteld, en de atelierweek is een nieuwe stap geïntroduceerd in het proces: de visie-gesprekken. Tijdens deze voorronde presenteren de deelnemers zichzelf en hun visie op de opdracht aan een jury samengesteld uit de opdrachtgever, de Bouwmeester en de projectregisseur. Na afloop van de visie-gesprekken wordt voor elke opdracht één kandidaat weerhouden om deel te nemen aan de intensieve werkweek van het atelier. Het is een bewuste keuze van de Bouwmeester om bij deze editie geen duo’s ontwerper-kunstenaar te vormen. De vorige edities tonen dat zo’n samenwerking meestal te geforceerd is op het moment dat de jonge ontwerpers nog op zoek zijn naar hun eigen identiteit.